Gadjyetlarga qaramlik: Ekran vaqti va ijtimoiy tarmoqlarning ta'siri
Smartfonlar bizning hayotimizni osonlashtirgan bo'lsa-da, ekranga uzoq termilish uyqu buzilishi, qomatning qiyshayishi va ruhiy zo'riqishga olib keladi.
Raqamli texnologiyalar asrida gadjyetlarsiz yashash qariyb imkonsiz, biroq ularning me'yordan ortiq ishlatilishi bolalar va yoshlar salomatligida aniq bilinarli iz qoldirmoqda.
### Zararli ta'sirlari: * "Digital Eye Strain" (Ko'z zo'riqishi): Smartfondan taraladigan ko'k chiroq (blue light) melatonin gormoni ishlab chiqarilishini to'xtatadi, bu esa uyqusizlikka (insomnia) olib keladi. * Bo'yin va umurtqa xastaliklari: Telefonni doimiy ravishda pastga qarab ishlatish bo'yin umurtqalariga 20 kg gacha ortiqcha og'irlik tushishiga va natijada ostexondroz va qomatning qiyshayishiga (skolioz) sabab bo'ladi. * Ruhiy qaramlik: Ijtimoiy tarmoqlardagi "layklar" dopamin oqimini ko'paytirib, insonda yolg'on baxt hissini uyg'otadi. Telefon yo'qolganda o'tkir xavotir va asabiylik (nomofobiya) boshlanadi.
### Profilaktika: Mutaxassis sifatida tavsiyam: yotishdan 2 soat oldin telefoningizni boshqa xonaga olib qoying. 20-20-20 qoidasiga amal qiling: Har 20 daqiqada 20 fut (6 metr) uzoqlikka 20 soniya davomida qarab ko'zlarni dam oldiring.
Tibbiyot bo'limidagi boshqa maqolalar
Toshkent smogi va bronxial astma: Nafas qisishining oldini olish
Havo ifloslanishi va chang bo'ronlari nafas olish tizimiga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. Smog sharoitida o'pka salomatligini qanday asrash mumkin?
Talabalar orasida depressiya: Ruhiy tushkunlik belgilarini qanday aniqlash mumkin?
O'qishdagi bosim, kelajakdan xavotir va moliyaviy muammolar talabalar orasida ruhiy kasalliklar, depressiya hamda xavotirning (anxiety) ortishiga sabab bo'lmoqda.
OIV va Jinsiy yo'l bilan yuquvchi kasalliklar: Bilim va profilaktika
O'smirlar va yoshlar o'rtasida bilimsizlik sababli jiringlayotgan xavf qo'ng'irog'i. Kasalliklarni erta aniqlash va asoratlarning oldini olish.